Khoai Lang Thang mê xê dịch từ truyện Nguyễn Ngọc Tư

Những tháng đầu năm, Khoai Lang Thang – 35 tuổi, nhà sáng tạo nội dung quê Bến Tre – đưa mẹ xuyên Việt, trải nghiệm cuộc sống. YouTuber cho biết cảm nhận sự hiếu khách, yêu mến của bà con khi ai cũng gọi anh theo cách dân dã “Khoai ơi, Khoai à”.

Trên mỗi cung đường, khi cần giải trí, anh duy trì thói quen đọc, ưu tiên sách điện tử và sách nói để phù hợp phong cách “lang thang”. Anh thích tản văn, truyện ngắn, những tác phẩm kích thích óc sáng tạo. Theo YouTuber, ngày nhỏ, anh xem đọc sách như là bài tập luyện cho trí tưởng tượng. Khi trưởng thành, làm công việc của nhà sáng tạo nội dung, anh nhiều lần tự hình dung bối cảnh hay nhân vật, mượn lại ký ức, hình ảnh, tâm tư từng được nhen nhóm trong trang sách thuở bé.

Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư (50 tuổi, Cà Mau) là một trong những tác giả yêu thích của Khoai Lang Thang. 16 tuổi, khi mới vào lớp 10, anh lần đầu biết đến nhà văn qua tập truyện ngắn Biển người mênh mông. Đọc truyện, anh “buồn lay lắt mấy ngày” vì thương những mảnh đời được kể một cách chân thật. Nội dung xoay quanh Phi – nghệ sĩ đoàn hát sống thiếu tình thân từ bé, “chiu chít quanh quẩn bên chân bà ngoại như gà mẹ gà con”. Ngoại mất, Phi và ông Sáu Đèo bán vé số cạnh nhà nương tựa như người thân. Hơn 40 năm ông Sáu lặn lội tìm vợ để xin lỗi chuyện xưa. Ông dời nhà 33 lần vẫn không gặp, lo sợ đến cuối đời không còn cơ hội tái ngộ.

“Nhiều lần tôi tự hỏi: Những con người và số phận trong Biển người mênh mông có thật sao? Có lẽ cảm xúc đó phần nào thôi thúc tôi lang thang đến những vùng quê xa xôi suốt nhiều năm”, Khoai Lang Thang nói.

Cuốn hút bởi giọng văn Nam Bộ “quá đỗi thân thương”, YouTuber tìm đọc nhiều tác phẩm khác của Nguyễn Ngọc Tư như Giao thừa, Cánh đồng bất tận, Đảo, Khói trời lộng lẫy, Cuối mùa nhan sắc, Gió lẻ, Không ai qua sông, Biển của mỗi người, Hành lý hư vô, Thương quá rau răm, Đong tấm lòng.

Anh nói ấn tượng truyện ngắn Dòng nhớ, thương cuộc đời lang bạt của “dân Ba Bảy Chín” – những người “ba chìm bảy nổi chín lênh đênh” ở miền sông nước. Nguyễn Ngọc Tư khắc họa hình ảnh người đàn ông suốt đời nhớ thương tình cũ, từng cùng ông trải qua kiếp thương hồ. Người đàn bà bị bỏ lại vẫn sống cô độc trên ghe. Người vợ từ oán trách dần chuyển sang cảm thông, nhiều năm sau vẫn lặn lội tìm người cũ của chồng để báo tin ông đã mất và nếu có thể, mời bà về nằm trên mảnh đất vườn nhà mình. “Đó là nỗ lực cuối cùng má tôi làm để chấm dứt cái cảnh ba nằm bên má mà hồn vẫn hướng về những dòng sông miên man chảy”, Khoai đọc lại một đoạn anh thuộc lòng ở cuối truyện ngắn.

Trong Ngày mai của những ngày mai, Khoai thích nhất đoạn tự sự: “Người ta ngây ngất trước sự hào nhoáng, mê mẩn trước sự bóng bẩy nhưng chỉ rơi nước mắt trước sự giản dị tự đáy lòng”. Qua áng văn Nguyễn Ngọc Tư, YouTuber học thêm về tình người trong gian khó – dù số phận trớ trêu, các nhân vật vẫn mang tấm lòng bao dung. Anh hiểu thêm văn hóa, hình ảnh Nam Bộ xưa và những điều đang mất dần trong cuộc sống hiện đại.

“Có người sẽ nói các tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư mang màu sắc buồn, u tối quá, điển hình là nhân vật Nương trong Cánh đồng bất tận. Nhưng Khoai tin, phía sau bầu trời đêm sẽ luôn có những tia sáng bình minh chiếu rọi, như cách các nhân vật tìm được hướng đi của riêng ở cuối tác phẩm”, anh nói.

Dù công việc gắn với những thước phim trên nền tảng số, Khoai Lang Thang kỳ vọng mọi người duy trì văn hóa đọc. Theo anh, phương tiện nghe nhìn càng phát triển, thói quen đọc dần ít được quan tâm. Anh tin hoạt động đọc sách nói chung và truyện ngắn nói riêng sẽ luôn có chỗ đứng trong lòng người yêu sách.

“Hãy đọc chủ đề bạn thích, cho phép bản thân bỏ dở nếu nội dung đó không phù hợp. Bạn không cần phải đọc toàn bộ, có thể chuyển sang cuốn khác. Đọc sách không phải để bản thân giỏi hơn mà nên xem đó là khoảng thời gian giải trí, bổ sung thêm nhiều bài học”, Khoai nói về bí quyết đọc của bản thân.

Sinh trưởng tại Bến Tre, từ bé Khoai Lang Thang, tên thật là Đinh Võ Hoài Phương, đam mê dịch chuyển, khám phá các vùng đất và gặp gỡ nhiều người đủ ngành nghề. Năm 2017, anh lập kênh YouTube, lấy tên Khoai Lang Thang. Từ “Khoai” cũng xuất phát từ biệt danh ngày nhỏ, khi Hoài Phương đọc theo giọng miền Tây là “Quài Phương”, nói lái thành “Vườn Khoai”.

Trên các nền tảng số, Khoai tự lên kịch bản và quay dựng. Những video đầu tiên lập tức tạo sức hút nhờ yếu tố gần gũi, chân phương. Nét riêng này duy trì đến nay. Hiện anh có gần 3,3 triệu người theo dõi trên YouTube, 3,1 triệu lượt ở TikTok và Facebook hơn bốn triệu lượt follower. Anh đoạt nhiều giải thưởng trong nghề, hai năm liên tiếp đoạt “Nhà sáng tạo nội dung của năm” – giải quan trọng nhất Vietnam iContent 2024-2025.

Thiên Lam